Okul Personeli Olarak
1. Okulunuz özelinde zorbalık olaylarının ciddiyetini tespit edip uygun müdahaleler geliştirebilir ve bunların etkililiğini değerlendirebilirsiniz.
Zorbalık ile mücadelede ilk adım okuldaki spesifik duruma dair detaylı bilgiye ulaşmaktır (Olweus, 2006). Bu noktada zorba davranışların ve mağduriyetlerin sıklığı, öğrencilerin zorbalığa yönelik tutumları ve davranışları, zorba ve mağdurların demografik özellikleri, öğretmenlerin zorbalığa yaklaşımına dair öğrenci görüşleri gibi pek çok kritik bilgi anonim anketler aracılığıyla elde edilebilir (Olweus, 1993; Pişkin, 2002). Bu bilgiler, risk gruplarının belirlenmesine ve geliştirilecek müdahalenin içeriğine yön verecektir (Olweus, 2006). Müdahalelerin yalnızca zorbalık davranışını sergileyen ve mağdur özelinde değil sınıf, okul ve aileleri de kapsayacak biçimde genişletilmesiyle daha etkili sonuçlar alınabileceği gözden kaçırılmamalıdır (Olweus, 1993, 1994; Pişkin, 2002; Sampson, 2009). Diğer taraftan müdahaleler uygulandıktan sonra etkililikleri düzenli olarak incelenmeli ve gerekli durumlarda revizyon yapılmalı ya da yeni müdahaleler tasarlanmalıdır (Pişkin, 2002).
2. Müfredatta düzenlemeler yapılabilir.
Belli bir derste doğrudan akran zorbalığına yer verilebileceği gibi farklı derslerin müfredatlarında örtük olarak da konuya değinilebilir (Pişkin, 2002). Doğrudan veya dolaylı olarak zorbalığa odaklanan bu derslerde öğrenciler arasında yaygın olan zorbalık mitlerinin çürütülmesi öğrencilerin zorbalığa yönelik gerçekçi bir bakış açısı kazanmalarına yardımcı olabilir. Söz konusu mitler arasında; görmezden gelirsen sorun zamanla ortadan kalkar, zorbalığı uygulayan kişi ile mücadele etmek için şiddet kullanmak doğrudur, mağdurlar zorbalığı hak eder, kimse ses çıkarmıyorsa durumdan rahatsız değildir ve zorbalık davranışları her arkadaş arasında olabilecek basit şakalardır sayılabilir (Pişkin, 2002; Salmivalli, 2014; Sampson, 2009). Ayrıca, öğrencilerin mağdurun bakış açısına dair farkındalık geliştirmelerine olanak sağlayabilecek film ve/veya rol canlandırma etkinlikleri de dersler kapsamında uygulanabilir (Salmivalli, 2014). Rol canlandırma, mağdur ile empatiyi güçlendirmenin yanında diğer seyirci rollerine dair farkındalık da yaratabilir.
3. Zorbalığa örnek oluşturan davranışları görmezden gelmeyin.
Öğretmenlerin davranışları zorbalığın başlaması ve sürdürülmesinde temel bir işleve sahiptir çünkü bu davranışlar sınıf normlarını yapılandırabilir (Salmivalli, 2014). Dolayısıyla, gerçek bir zorbalık durumunda ya da zorbalığa dair şüphe yaşadığınız durumlarda harekete geçmeyi ertelemeyin, hem zorba hem de mağdur ile ayrı ayrı konuşun (Olweus, 2006). Zorbaca davranışı sergileyen kişiye yönelik konuşmanızda söz konusu davranışın yanlış olduğunu ve bunun tolere edilmeyeceğini net bir şekilde bildirmelisiniz. Mağdur ile görüşmenizde ise zorbalığa karşı kendisini koruyacağınıza dair güvence sağlamaya dikkat etmelisiniz. Diğer okul personelleri ve ebeveynler ile işbirliği içinde olmak bahsi geçen güvenceyi sağlamak noktasında önemlidir.
4. Güvenlik önlemlerini artırabilirsiniz.
Zorbalık riskinin fazla olduğu alanlarda denetimi artırın (Pişkin, 2002; Sampson, 2009). Söz konusu alanların nöbetçi öğretmenler, gönüllü öğrenciler veya teknolojik aletlerle kontrol edilmesi denetimi arttırabilecek belli başlı yöntemler arasında gösterilebilir.
5. Zorbalık davranışında bulunan kişinin veya kurbanın sınıfını/okulunu değiştirebilirsiniz.
Zorbalığı önlemeye yönelik gerçekleştirilen tüm müdahalelere rağmen etkili sonuç alınamadıysa sınıf veya okul değişimi yöntemine başvurulabilir (Olweus, 2006). Burada dikkat edilmesi gereken husus öncelikli olarak zorbalık davranışında bulunan kişinin sınıfını/okulunu değiştirmek olmalıdır. Eğer bu mümkün değilse ya da mağdurun sınıfının/okulunun değiştirilmesinin belirgin bir avantajı varsa değişimin hedefi olarak mağdur seçilmelidir.